Μεσανατολική κινητοποίηση για το Παλαιστινιακό

christina.zacharia@gmail.com

Το αίτημα για ανεξάρτητο Παλαιστινιακό κράτος ήταν η αφορμή για τις τελευταίες κινητοποιήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Κι ενώ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων είχαν παγώσει εδώ και ένα χρόνο, το ζήτημα ξαναβρέθηκε στο προσκήνιο με το ιστορικό βήμα του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς.

Όλον αυτόν τον καιρό, οι Παλαιστίνιοι μέσω της ειρήνης και της διπλωματίας κερδίζουν την παγκόσμια εύνοια. Άλλωστε, αυτό είναι ένα γεγονός το οποίο έχει αποδειχθεί τόσο από τις πρόσφατες επαφές του Αμπάς σε Νέα Υόρκη και Ραμάλα, όσο και από τη θέση που πήραν πολλές χώρες στο άκουσμα ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Η άρνηση των ΗΠΑ στην ανεξαρτησία της Παλαιστίνης δεν πρόκειται να σταθεί εμπόδιο. Άλλωστε, ήταν τόσο λογικό όσο και αναμενόμενο η αμερικανική χώρα να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του κατεξοχήν συμμάχου της. Όμως, η είδηση ότι το αίτημα για ανεξαρτησία θα κατατεθεί και στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, μάλλον προκάλεσε βαθύτατη ανησυχία και στις δύο χώρες. Σ’ αυτήν την περίπτωση, η πιθανότητα να συγκεντρώσει το αίτημα την προαπαιτούμενη πλειοψηφία των χωρών ώστε να αναγορευτεί η Παλαιστίνη σε ανεξάρτητο κράτος είναι πάρα πολύ μεγάλη.

Αν όχι, ποιος ο λόγος να συνεδριάσουν επί  του θέματος, την ερχόμενη Κυριακή, οι ΗΠΑ, ο ΟΗΕ, η ΕΕ και η Ρωσία; Εάν όντως δεν υπήρχε ένθερμη ανταπόκριση σε μία μελλοντική ανεξαρτητοποίηση της Παλαιστίνης για ποιον λόγο είχε προταθεί, την ίδια μέρα που κατατέθηκε το εν λόγω αίτημα, η επανάληψη των διμερών διαπραγματεύσεων για την επίλυση του μεσανατολικού;

Το μόνο σίγουρο είναι ότι πλέον το ζήτημα έχει δρομολογηθεί. Ίσως έχει έρθει ο καιρός για να ελευθερωθούν τόσο οι Ισραηλινοί όσο και οι Παλαιστίνιοι από το μαύρο παρελθόν τους. Οπωσδήποτε, το διπλωματικό παρασκήνιο τις αμέσως προσεχείς μέρες θα έχει το δικό του, ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

* Published by www.thinkfree.gr

Κορεατική ένταση

christina.zacharia@gmail.com

Το θερμότερο επεισόδιο που έχει διαδραματιστεί στην κορεατική χερσόνησο από το 1953 έσπευσε άμεσα να καταδικάσει η διεθνής κοινότητα. Η αποκατάσταση της ειρήνης μεταξύ των δύο χωρών δεν σηματοδότησε και την λήξη των μεταξύ τους προβλημάτων και εντάσεων.

Το γεγονός ότι επικρατεί έντονη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της Βόρειας Κορέας, λόγω της απόσυρσης του προέδρου της χώρας και της παραχώρησης της ηγεσίας στον γιο του, δεν δικαιολογεί το περιστατικό. Καταλυτικό ρόλο σε αυτό το σημείο θα διαδραματίσουν οι μεγάλες δυνάμεις τον οποίων τόσο τα συμφέροντα όσο και οι διμερείς σχέσεις απειλούνται.

Η Ιαπωνία δηλώνει έτοιμη για κάθε ενδεχόμενο. Η Αμερική, διατηρώντας ήδη δυνάμεις στη Νότια Κορέα, έχει μεταφέρει πλοία στη χερσόνησο, υπενθυμίζοντας στους εταίρους της την δυναμική παρουσία της. Η Κίνα αποφεύγει να πάρει ανοικτά θέση, καθώς η Βόρεια Κορέα αποτελεί κατεξοχήν σύμμαχο της χώρας ενώ η Νότια Κορέα οικονομικό εταίρο της.

Υπάρχουν, όμως, πολλά κρυφά σημεία στις αντιδράσεις των χωρών. Η παραίτηση του Υπουργού Άμυνας της Νότιας Κορέας κρύβει πολλά ερωτηματικά. Ήταν από τους πρώτους που δήλωσαν ότι δεν πρέπει η χώρα να αντιδράσει εν θερμώ, κηρύσσοντας τον στρατό σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Παράλληλα, ο πρόεδρος της χώρας εξέταζε την οικονομική δυνατότητα να εμπλακούν σε έναν ενδεχόμενο πόλεμο. Μήπως, λοιπόν, η παραίτηση του Υπουργού είναι αποτέλεσμα αντίθετων απόψεων? Οι ΗΠΑ δηλώνουν προβληματισμένες από το περιστατικό αλλά αντίθετες στη λήψη βιαστικών αποφάσεων. Άλλωστε, η ενδυνάμωση των στρατευμάτων της στην περιοχή υποδηλώνει την ετοιμότητα της χώρας  να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της.

Η κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή πρέπει να αποφευχθεί. Σε έναν ενδεχόμενο πόλεμο δεν είναι λίγες οι χώρες οι οποίες θα σπεύσουν να δηλώσουν το παρόν. Σε μία ενδεχόμενη σύγκρουση οι επιπτώσεις θα είναι πολλές και ποικίλες. Η αποφυγή ενός πολέμου τεραστίων διαστάσεων και τέτοιου βεληνεκούς είναι επιτακτική. Το ενδεχόμενο κλεισίματος της ζωτικής βιομηχανικής περιοχής της Βόρειας Κορέας, νοτιοκορεατικών συμφερόντων, φαντάζει μία από τις καλύτερες αποτρεπτικές λύσεις. Ας μην ξεχνάμε τα λάθη του παρελθόντος και τα μαθήματα που αυτό μας δίνει. Η ιστορία επαναλαμβάνεται…?

*published by Efimerida "Karfitsa"

Μεσανατολικές δοσοληψίες

christina.zacharia@gmail.com

Μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και την εγκαθίδρυση μίας νέας κυβέρνησης, έχουν γίνει προσπάθειες για να καταστεί η χώρα μία σταθερή δημοκρατία, και συνεπώς ένας σταθεροποιητικός παράγοντας στην περιοχή. Η αποκάλυψη, όμως, των ποσών τα οποία διαθέτει το Ιράν στο Αφγανιστάν έχει προκαλέσει ένα νέο κύμα συζητήσεων, με επίκεντρο τους λόγους μίας τέτοιας δοσοληψίας.

Από την πλευρά του το Ιράν, κατεξοχήν εχθρός των ΗΠΑ, προσπαθεί να υπενθυμίσει την ενεργή και σημαντική παρουσία του στην περιοχή, αφενός προσπαθώντας να καταστήσει τη χώρα ως τον πιο σημαντικό δρώντα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και αφετέρου αγνοώντας τις επιθυμίες της Υπερδύναμης. Με αφορμή τις κυρώσεις που είχε δεχτεί το Ιράν λόγω του πυρηνικού του προγράμματος, ο ιρανός πρόεδρος Αχμεντινετζάντ είχε δηλώσει ότι η χώρα, οικονομικά, μπορεί να επιβιώσει και μόνη της. Η χρηματοδότηση, συνεπώς, του Αφγανιστάν, αποτελεί, εν μέρει, μία επαλήθευση της δήλωσης αυτής.

Από την άλλη πλευρά, το Αφγανιστάν είναι μία χώρα που τώρα ανοικοδομείται. Ο πρόεδρος Καρζάι, διατηρώντας καλές σχέσεις με το Ιράν, θέλει να αποδείξει ότι η χώρα είναι ανεξάρτητη και ότι μπορεί να διατηρεί σχέσεις και με τους εχθρούς των ΗΠΑ, αδιαφορώντας για τις επιθυμίες της τελευταίας. Ο Καρζάι, δέχεται χρηματοδοτήσεις από πολλές χώρες, διατηρώντας όμως, ουδέτερες σχέσεις με όλες, παίζοντας κι εκείνος, με τη σειρά του, το παιχνίδι του.

Όμως, Ιράν και Αφγανιστάν έχουν μία κοινή συνιστώσα: το θέμα των προσφύγων. Το Ιράν για περισσότερα από οχτώ χρόνια προσπαθούσε να λύσει το θέμα των προσφύγων στη χώρα ενώ το Αφγανιστάν πρέπει να αποδείξει, κυρίως στις ΗΠΑ, ότι η νέα κυβέρνηση μπορεί να διοικήσει σωστά.

Μήπως, όμως, ο Καρζάι δεν έχει όραμα για τη χώρα του και συνεπώς αυτό τον βοηθά να την διοικήσει καλύτερα? Ίσως το γεγονός ότι δέχεται χρήματα από αρκετές χώρες χωρίς ανταλλάγματα να τον βοηθά, αλλά μελλοντικά να του δημιουργήσει ποικίλα προβλήματα. Είναι πολύ νωρίς για να μπορέσει κανείς να πει με σιγουριά. Ελπίζουμε μόνο, να αποτελέσει έναν σταθεροποιητικό παράγοντα της περιοχής και όχι μία νέα εστία μελλοντικών προβλημάτων.

*published by Efimerida "Karfitsa"

Η γεωπολιτική των συμφερόντων

christina.zacharia@gmail.com

Η πρόσφατη συμφωνία εξοπλισμών μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και ΗΠΑ ύψους 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων διεγείρει ερωτήματα και διχάζει την κοινή γνώμη.

Πρόσφατα ο Λευκός Οίκος παρουσιάστηκε ως πρεσβευτής καλής θέλησης εκφράζοντας την επιθυμία για εγκαθίδρυση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή. Δυστυχώς, οι πράξεις της αμερικανικής κυβέρνησης αποδεικνύουν το αντίθετο. Η σύναψη αυτής της συμφωνίας μόνο ειρηνικούς σκοπούς δεν μπορεί να εκφράσει. Πως μπορεί να επιτευχθεί η ειρήνη όταν η Σαουδική Αραβία εκφράζει τη δυσπιστία της με αυτήν τη συμφωνία? Όταν και οι υπόλοιπες χώρες θα ακολουθήσουν το παράδειγμά της, έστω για προληπτικούς λόγους?

Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην καλή θέληση των κρατών. Τα κράτη οφείλουν και πρέπει να δείξουν προθυμία για τη διευθέτηση των μεταξύ τους διαφορών. Η Σαουδική Αραβία έκανε την αρχή σε μία κούρσα εξοπλισμών, την οποία, όπως έχει δηλώσει το Ισραήλ, είναι πρόθυμο να ακολουθήσει.

Η συμφωνία αυτή θα προκαλέσει ένα ντόμινο εξελίξεων στην περιοχή, με πιθανά θύματα τις συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων και την οριστική αποκατάσταση της συνεργασίας και ευημερίας στην περιοχή.

Είναι γεγονός ότι η Αμερική, από τις χώρες της Μέσης Ανατολής, ετησίως αποκομίζει μυθικά ποσά. Ήρθε, όμως, η ώρα και η Αμερική να θυσιάσει ορισμένα οφέλη και να προχωρήσει σε συμβιβασμούς, όπως άλλωστε έχει ήδη ζητήσει από τις χώρες που εμπλέκονται στην περιοχή.

Κάθε χώρα θέλει να διασφαλίσει το μέλλον της, αλλά, δυνητικά, και την κυριαρχία της. Σε μία τέτοια όμως, εύφλεκτη περιοχή όπως η Μέση Ανατολή, πρέπει να γίνει μία ιεράρχηση των προτεραιοτήτων, αρχικά από τις άμεσα εμπλεκόμενες χώρες, και στη συνέχεια από τις ΗΠΑ η οποία εμπλέκεται ενεργά στην διευθέτηση του ζητήματος. Είναι επιτακτική η ανάγκη να γίνει το πέρασμα από τις δηλώσεις στις πράξεις. Είναι απαραίτητο να δούμε, επιτέλους, μία συνεχόμενη προσπάθεια επίλυσης του Μεσανατολικού ζητήματος και όχι συνεχή πισωγυρίσματα.

published by Efimerida "Karfitsa"

Αιτία πολέμου… το νερό?

christina.zacharia@gmail.com

Το παρελθόν μας έχει διδάξει πολλούς λόγους για τους οποίους ένας πόλεμος μπορεί να ξεσπάσει. Οι περισσότεροι όμως εμπίπτουν στην οικονομική σφαίρα, όπως ο έλεγχος των πετρελαϊκών κοιτασμάτων, ο έλεγχος ενός σημαντικού εμπορικού σημείου καθώς επίσης και η επέκταση των οικονομικών δραστηριοτήτων μίας χώρας. Σύντομα στον κατάλογο θα προστεθεί και η έλλειψη νερού καθώς δεν είναι λίγες εκείνες οι χώρες οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι χώρες τις Αφρικής. Τόσο λόγω κλίματος όσο και λόγω γεωγραφίας, οι χώρες αυτές δεν έχουν πρόσβαση στο νερό. Ο Νείλος ποταμός, ο οποίος διασχίζει δέκα χώρες της ηπείρου, αποτελεί την μόνη σωτήρια λέμβο σε αυτό το κυνήγι του υδάτινου στοιχείου. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα έχει αποτελέσει μήλο της έριδος μεταξύ των προνομιούχων αυτών χωρών καθώς η κάθε μία έχει προσπαθήσει να ελέγξει τμήμα του ποταμού μέσω της κατασκευής φραγμάτων.

Το Παλαιστινιακό είναι ένα ζήτημα το οποίο έχει απασχολήσει πολλές δεκαετίες τη διεθνή κοινότητα αλλά και τις δύο αντικρουόμενες πλευρές: το Ισραήλ και τους Παλαιστίνιους. Η επίλυσή του έχει βρεθεί πολλές φορές στο προσκήνιο με πιο πρόσφατη την προσπάθεια του προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος κάλεσε τις δύο πλευρές να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τελική επίλυση των διμερών διαφορών.

Δυστυχώς όμως, στο παρελθόν, η ισραηλινή κυβέρνηση είχε δηλώσει ότι δεν θα προβεί σε επίλυση του ζητήματος εάν δεν υπάρξει, για την χώρα, διασφάλιση ευνοϊκού καθεστώς των υδάτων. Από την παλαιστινιακή πλευρά, η συμμόρφωση σε ένα τόσο φλέγον θέμα μπορεί να οδηγήσει μελλοντικά σε σύρραξη.

Η διαχείριση των υδάτινων πόρων ανά τον κόσμο θα βρεθεί στο προσκήνιο και θα απασχολήσει το σύνολο της διεθνούς κοινότητας. Η τελευταία θα έρθει αντιμέτωπη με μία παγκόσμια κρίση την οποία και θα κληθεί να διευθετήσει στη βάση ειρηνικών διαπραγματεύσεων. Η εποχή στην οποία το υδάτινο στοιχείο θα αποτελέσει αιτία πολέμου δεν είναι μακριά. Άλλωστε, ήδη η κινητικότητα στη Μαύρη Ήπειρο έχει ξεκινήσει…

*published by Efimerida "Karfitsa"

Η στροφή της διεθνούς διπλωματίας

christina.zacharia@gmail.com

Παρατηρώ το διεθνές περιβάλλον και αντιλαμβάνομαι μία σειρά διεθνών αλλαγών, μεταβολές στη διεθνή διπλωματία, ελπίζοντας σε μία καλύτερη διεθνή συνεργασία.

          Αντιλαμβάνομαι όμως ότι είναι, απλώς, ελπίδες. Διαβάζω για τη συνεργασία Ρωσίας- Τουρκίας στον τομέα του πυρηνικού εργοστασίου στα εδάφη της δεύτερης, ευχόμενη να μην πυροδοτήσει νέες διεθνείς αντιδράσεις. Οι σχέσεις ΗΠΑ- Ρωσίας προσφάτως σημείωσαν μία βελτίωση, αλλά το γεγονός ότι ο κατεξοχήν εταίρος των ΗΠΑ, Τουρκία, συνεργάζεται με τον κατεξοχήν αντίπαλο της, Ρωσία, δεν θα περάσει απαρατήρητο. Ο Λευκός Οίκος ήδη δηλώνει ενοχλημένος από τη στάση της Τουρκίας έναντι του Ισραήλ. Η συνεργασία αυτή, όμως, των δύο χωρών σε θέματα πυρηνικής ενέργειας εκτιμάται ότι θα ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου.

          Μέσω των αποφάσεων και των μέτρων που έχουν ληφθεί, ο Ομπάμα έχει εμμέσως δηλώσει ότι σε θέματα πυρηνικής φύσεως φέρει μηδενική ανοχή. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα της Β. Κορέας με την πρόσφατη πυρηνική δοκιμή, και του Ιράν με τη σωρεία μέτρων και κυρώσεων που λαμβάνονται κατά του κράτους. Ανάλογη εκτιμάται ότι θα είναι και η αντίδραση της Αμερικής στα μελλοντικά σχέδια των δύο χωρών. Αργά ή γρήγορα, όμως, η Τουρκία θα βρεθεί αντιμέτωπη και με το αναπόφευκτο δίλημμα: Ρωσία ή ΗΠΑ?

          Χαρακτηριστική είναι και η στροφή της ρωσικής διπλωματίας με την τελευταία να γυρίζει την πλάτη στον διπλωματικό και οικονομικό της εταίρο, Ιράν. Θεωρώ ότι δεν είναι τυχαίο το γεγονός. Το Ιράν είναι μία χώρα η οποία βάλλεται διεθνώς, όπως άλλωστε συνέβαινε τόσα χρόνια. Η Τουρκία, αντιθέτως, πέρα από την στρατηγική σημασία που έχει η χώρα, επιδίδεται τον τελευταίο καιρό σε μία επίδειξη ισχύος. Ανόρθωσε το ανάστημα στον ισραηλινό κολοσσό και μόλις εχθές παρουσίασε το νέο εναέριο όχημα της τουρκικής αεροπορικής βιομηχανίας. Και αυτά είναι μόνο η αρχή..

          Οι αλλαγές που θα ζήσουμε στο διεθνές περιβάλλον θα είναι μεγάλες. Οι δυνητικά ισχυρές χώρες θα αρχίσουν να κάνουν τη δυναμική τους εμφάνιση και οι αποφάσεις που θα ληφθούν, διεθνώς, θα διχάσουν. Εξάλλου, η στροφή της διεθνούς διπλωματίας είναι πλέον γεγονός.

*published by Efimerida "Karfitsa"

Πυρηνική ισχύς και διεθνές περιβάλλον

christina.zacharia@gmail.com

Η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες τον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών που κατέχει, ενώ η κορεατική κρίση βρίσκεται στο αποκορύφωμά της και οι καθημερινές προκλήσεις μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών συνεχώς αυξάνονται. Ο αριθμός των πυρηνικών ανέρχεται σε 225 κεφαλές, αριθμός που φαίνεται ασήμαντος μπροστά στις 5.113 αμερικανικές κεφαλές και στις 300 γαλλικές.

Οι αριθμοί αυτοί έχουν εγείρει το διεθνές αίσθημα και έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τη Συνθήκη περί μη Διασποράς των πυρηνικών όπλων. Οι δεσμεύσεις των τριών αυτών χωρών, οι οποίες έχουν υπογράψει την προαναφερθείσα συνθήκη, δεν έπαψαν να υφίστανται λόγω παρόδου των ετών. Η δέσμευσή τους για σταδιακή μείωση των πυρηνικών τους αποθεμάτων εξακολουθεί να ισχύει.

Αντί, λοιπόν, να εφαρμόσουν την αρχική τους δέσμευση, ο νέος Υπουργός Εξωτερικών της Μ. Βρετανίας Ουίλιαμ Χέηγκ, αντιφατικά ανακοινώνει ότι «το περιβάλλον θεωρείται το πιο πρόσφορο προκειμένου να δημιουργηθεί ένα κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ των χωρών που κατέχουν πυρηνικά όπλα και εκείνων που δεν κατέχουν».

Εκείνο όμως που βρετανοί ξεχνούν είναι ότι στο πρόσφατο παρελθόν η Β. Κορέα προέβη σε πυρηνική δοκιμή. Ακόμη, ότι αρχικά αποτελούσε μία από τις χώρες που είχε υπογράψει την προαναφερθείσα συνθήκη αλλά λόγω αδυναμίας εφαρμογής της, το 2003 αποσύρθηκε.

Αυτή τη στιγμή η κορεάτικη κρίση βρίσκεται σε εξέλιξη, με τη διεθνή κοινότητα να βρίσκεται σε μία συνεχή εγρήγορση. Ποιος μπορεί να ξέρει την τεχνογνωσία που η Β. Κορέα κατέχει? Και ποιος μπορεί να προβλέψει το μέλλον και την κατάληξη αυτής της κρίσης?

Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι σχέσεις εμπιστοσύνης των χωρών δεν προκύπτουν, αλλά οικοδομούνται. Και στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον, ένα περιβάλλον το οποίο τείνει να γίνεται όλο και πιο ανταγωνιστικό, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει και να προδιαγράψει τις διακρατικές σχέσεις.

*published by Efimerida "Karfitsa"